
رژیم فستینگ (Intermittent Fasting) چیست؟ یک الگوی غذایی است که در آن بین دورههای ناشتایی و غذا خوردن در بازههای زمانی مشخص، تناوب وجود دارد. برخلاف رژیمهای سنتی که روی محدودیت کالری تمرکز میکنند، این رژیم بر زمانبندی وعدهها تاکید دارد.
رژیم فستمد (روزهداری متناوب)
روشی غذایی است که در آن چرخههای زمانی مشخصی برای مصرف غذا و روزهداری تعیین میشود. در این روش، تمرکز اصلی بر زمانبندی وعدههاست نه محدودیت کالری.
رژیم فستینگ: راهنمای جامع روزهداری متناوب
🔄 تحول در مدیریت وزن با الگوی غذایی باستانی
چرا فستینگ جایگزین رژیمهای سنتی شد؟ 🤔
مشکلات رژیم های قدیمی
– رژیم کانادایی: کاهش وزن سریع اما بازگشت وزن
– رژیم کتوژنیک: محدودیت شدید کربوهیدرات
و …
✅ فواید رژیم فستینگ
1. کاهش وزن:
– استفاده بدن از چربیهای ذخیرهشده به عنوان منبع انرژی.
– بهبود متابولیسم و افزایش چربیسوزی.
2. سلامت مغز:
– افزایش تولید پروتئین BDNF برای تقویت حافظه و یادگیری.
– کاهش التهاب مغز (مطالعات حیوانی).
3. کنترل دیابت:
– بهبود حساسیت به انسولین و کاهش قند خون.
4. سلامت قلب:
– کاهش تریگلیسرید و کلسترول بد (LDL).
5. پیشگیری از سرطان:
– کاهش عوامل التهابی مرتبط با سرطان.
💡 عوارض رژیم فست مد
⚠️ عوارض کوتاهمدت
1. گرسنگی شدید و ضعف:
– بهویژه در روزهای اولیه به دلیل کاهش ناگهانی کالری دریافتی.
2. سردرد و سرگیجه:
– ناشی از افت قند خون یا کمآبی بدن.
3. مشکلات گوارشی:
– یبوست، نفخ یا سوءهاضمه به دلیل تغییر الگوی غذایی.
4. تغییرات خلقی:
– تحریکپذیری، اضطراب و کاهش تمرکز.
5. خستگی و بیحالی:
– کاهش انرژی برای فعالیتهای روزمره.
6. بوی بد دهان:
– ناشی از تولید کتونها در زمان چربیسوزی.
⏳ عوارض بلندمدت
1. اختلالات خوردن:
– افزایش خطر بیاشتهایی عصبی یا پرخوری به دلیل محدودیت زمانی.
2. کاهش توده عضلانی:
– در صورت عدم مصرف پروتئین کافی.
3. ریزش مو:
– کمبود مواد مغذی مانند پروتئین و ویتامینهای گروه B.
4. اختلالات قاعدگی:
– تغییرات هورمونی و تأخیر در سیکل ماهانه.
5. مشکلات خواب:
– کاهش کیفیت خواب به دلیل گرسنگی یا استرس.
📌 انواع رژیم فستینگ
رژیم فستینگ انواع مختلفی دارد که بسته به سبک زندگی و ترجیحات فردی، میتوانید یکی از آنها را انتخاب کنید:
1. روش ۱۶/۸: در این روش، فرد ۱۶ ساعت روزه میگیرد و تمام وعدههای غذایی خود را در بازهی ۸ ساعته مصرف میکند. به عنوان مثال، فرد میتواند از ساعت ۱۲ ظهر تا ۸ شب غذا بخورد و از ۸ شب تا ۱۲ ظهر روز بعد روزه بگیرد.
2. روش ۵:۲: در این روش، فرد پنج روز در هفته به طور عادی غذا میخورد و در دو روز غیرمتوالی، کالری دریافتی خود را به ۵۰۰-۶۰۰ کالری محدود میکند.
3. روزهداری ۲۴ ساعته: در این روش، فرد یک یا دو بار در هفته، یک روز کامل را روزه میگیرد و در بقیهی روزها به طور عادی غذا میخورد.
📆 برنامه شروع عملی
مرحله پایه (۴ هفته اول) :
شروع با الگوی ۱۲:۱۲
افزودن ۱ ساعت ناشتایی هفتگی
ثبت پارامترهای حیاتی در اپلیکیشن
نمونه مواد غذایی :
– صبحانه تأخیری: املت اسفناج + آووکادو
– شام زودهنگام: ماهی قزل آلا + برنج قهوه ای
– میان وعده: بادام خام + چای سبز
🥙 غذاهای توصیهشده
– پروتئین: تخممرغ، ماهی، مرغ، حبوبات.
– فیبر: سبزیجات برگدار، کلم بروکلی، جو.
– چربیهای سالم: آووکادو، روغن زیتون، آجیل.
– میوهها: سیب، پرتقال، توتها.
❗ نکات طلایی برای موفقیت
1. شروع تدریجی: ابتدا با روش ۱۲:۱۲ (۱۲ ساعت غذا خوردن + ۱۲ ساعت روزه) آغاز کنید.
2. هیدراته بمانید: آب، چای سبز یا قهوه تلخ در زمان روزه مجاز است.
3. پرهیز از ورزش سنگین: در ساعات روزهداری از تمرینات شدید خودداری کنید.
4. مشورت با پزشک: بهویژه برای زنان باردار، افراد دیابتی یا مبتلایان به اختلالات خوردن.
❓ سوالات متداول
آیا رژیم فستینگ باعث کاهش عضلات میشود؟
خیر، اگر پروتئین کافی مصرف شود، کاهش عضلات ناچیز است. روشهایی مثل ۱۶:۸ کمخطرترند.
با رژیم فستینگ چند کیلو لاغر میشویم؟
میانگین کاهش وزن: ۲۵۰-۷۵۰ گرم در هفته (بسته به متابولیسم و پایبندی به رژیم).
آیا در بارداری میتوان فستینگ کرد؟
خیر ! به دلیل نیاز جنین به مواد مغذی مداوم، این رژیم برای زنان باردار ممنوع است.
آیا گرسنگی قابل تحمل است؟
✅ بدن معمولاً پس از ۲-۳ هفته به چرخه جدید عادت میکند. استفاده از نوشیدنیهای بدون کالری (چای سبز، قهوه تلخ) کمککننده است.
🩺 توصیه نهایی
رژیم فستینگ میتواند ابزاری قدرتمند برای کاهش وزن و بهبود سلامت باشد، اما برای همه مناسب نیست . حتماً قبل از شروع، با یک متخصص تغذیه مشورت کنید.